: قبول [1]

گفتار اول: تعریف و مفهوم قبول

بند اول: کلیات

اراده مخاطب ايجاب بر انشاء عقد قبول نام دارد ،قبول نيز مانند ايجاب انشا و عمل حقوقي مستقل محسوب نمي شود ، قبول بايد كاملا منطبق با مفاد ايجاب باشد، قبول كننده نمي تواند برآنچه موجب ايجاب كرده چيزي بيفزايد يا كم كند بنابر اين قبولي بايد بدون قيد و شرط ، منطبق با ايجاب ، انشاء و اعلام شود.[2]

قبول درلغت به معنای پذیرش و پذیرفتن است. در اصطلاح قبول عبارت است از رضایت به ایجاب ابراز شده برای انعقاد قرارداد.[3] به شخصی که ایجاب را می‎پذیرد «قابل» می‎گویند. درصورتی که ایجاب‎کننده برای اعلام قبولی از سوی طرف مقابل مهلتی معین نموده باشد، قبولی باید در همان زمان تعیین شده اعلام شود.[4] چنان‎چه برای اعلام قبولی مهلتی معین نشده باشد، ایجاب باید در زمانی اعلام شود که بتوان گفت بین ایجاب و قبول عرفاً ارتباطی برقرار است. درهر حال تعیین زمانی که قبولی می‎تواند اعلام شود، در هر مورد براساس شرایط و اوضاع و احوال معلوم می‎شود.[5]

علاوه براین، قبول باید مطلق و بدون قید و شرط باشد یعنی قابل فقط باید مفاد ایجاب را قبول نماید و درصورت افزودن هرگونه قید و شرط به قبول، قبول او منجر به انعقاد قرارداد نمی‎شود بلکه خود ایجاب جدیدی است.

منظور از قبولي پيش از ايجاب اولين انشايي است كه به صورت قبولي انشاي آينده به طرف ديگر ابراز مي شود مانند اينكه خريدار ابتدا بگويد ” فروش آن فرش را به مبلغ يك مليون ريال قبول كردم “و سپس فروشنده بگويد ” آن فرش را فروختم “بعضي از فقها معتقدند كه قبول بايد حتما پس از ايجاب صادر شود و الا عقد باطل است، زيرا قبول معنايي جز پذيرفتن انشايي كه قبلا ابراز شده ندارد و بدون وجود انشاي قبلي طرف ديگر عقد، قبول آن معقول نيست.

براي تشكيل عقد، همكاري اراده طرفين لازم است و هر چند عادتا ايجاب مقدم بر قبول است، اما تحقق اين همكاري تفاوتي بين صورت تقدم ايجاب بر قبول يا برعكس وجود ندارد. مفهوم قبول در اينجا حقيقت انشاي ابراز شده اول يكي از دو طرف عقد، مثلا خريدار است كه به انضمام به انشاي ابراز شده طرف ديگر يعتي فروشنده، عقد را بوجود مي آورد نه پذيرفتن مفاد انشايي كه قبلا اعلام گرديده است.[6]

در نهایت باید گفته که قبول، موافقت بدون قيد و شرط با محتوي پيشنهاد است. [7] قبول لازم نيست كتبي باشد. بلكه رفتارهايي كه نشانگر رضايت و توافق مخاطب با شرايط پيشنهاد باشد، در عرف تجارت بين الملل قبول تلقي ميگردد.

 

بند دوم: تعریف قبول

طبق تعریف قبول در كنوانسيون بیع کالا؛ اظهار يا رفتار ديگر از سوي پيشنهاد گيرنده حاكي از موافقت به ايجاب يك قبول محسوب مي شود.[8] و همچنین در اصول یونیدروا آمده است که اظهار یا فعلی دیگر از سوی مخاطب ایجاب که بر رضایت به یک ایجاب دلالت داشته باشد، قبول محسوب می شود.[9] به دیگر سخن قبول، پذیرش بی قید و شرط مفاد ایجاب است. در قبول دو رکن اصلی وجود دارد: 1. رضای مخاطب به مفاد ایجاب  2. وجود مبرز یا مبینی که بر این رضا دلالت کند… ، تفاوتی نمیکند که مبرز، لفظ، نوشته یا عمل باشد؛ حتی اگر ایجاب به صورت شفاهی باشد، قبول ممکن است با عمل واقع شود. بنابراین علی الاصول برای بیان قبول شکل خاصی لازم نیست؛ ولی ایجاب کننده می تواند شکل خاصی را برای ابراز قبول تعیین کند؛ همچنین عرف و رویه متداول بین طرفین ممکن است شکل خاصی را برای اعلان قبول اعلام کند.[10] در ضمن نکته مهم دیگر این است که رضایت باید غیر مشروط باشد؛ یعنی نمی توان آن را به اقدام دیگری که باید از سوی ایجاب دهنده یا مخاطب ایجاب انجام شود وابسته کرد.[11] در نهایت قبول در نظر گرفته شده نباید حاوی تغییر شروط ایجاب باشد یا دست کم حاوی تغییری باشد که به طور اساسی آن شروط را تغییر دهد.[12]

[1] acceptance

[2]  شهيدي، 1389، صفحه 54.

[3]  انصاری و طاهری، 1384، ص1507.

[4]  جعفری لنگرودی، پیشین، ص305.

[5]  صفایی، 1384، ص72.

[6]  شهيدي، 1389 ، صفحه 55.

[7]  مهرداد طالبی http://www.mehrdadtalebi.ir/topics/author/njebrail

[8]  بند یک ماده 18 کنوانسیون وین.

[9]  ماده 6-1-2 اصول موسسه قسمت نحوه قبول.

[10] Audit, no. 66, p. 63.

[11]  اخلاقی و امام، 1393.

[12]  ماده 11-1-2 اصول موسسه.

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

قواعد حاکم بر تنظیم قراردادهای تجاری بین المللی فروش کالا