تاریخ کاشت مطلو ب بستگی به رقم، منطقه، تراکم و شرایط محیطی دارد. برخی محققین معتقدند در تاریخهای مختلف کاشت شرایط محیطی مانند طول دوره رشد، طول روز، دما وعواملی مانند رطوبت قابل دسترس با یکدیگرتفاوت دارند، به علاوه کاهش رشد رویشی باعث کاهش عملکرد در کشت دیر هنگام
می شود . تاریخ کاشت بر تمام شاخص ها از جمله عملکرد سیر، شاخص برداشت، ارتفاع گیاه و تعداد برگ تأثیر معن ی داری می گذارد .
تأخیر در کاشت موجب کاهش دوره رشد و کاهش شاخص سطح برگ، کاهش وزن خشک و سرعت رشد محصول می گردد.
کاشت به هنگام، موجب افزایش ماده خشک می شود زیرا تکمیل پوشش گیاهی و جذب نور بیشتر و روند تجمع مواد فتوسنتزی تسریع می گردد و گیاه بهتر می تواند از منابع محیطی موجود بهره ببرد .(Sarmadnia and Koucheki, 2001)
به عقیده پولر و سایمون (Pooler and Simon, 1998) در کشت پائیزه تجمع ماده خشک افزایش می یابد و در کشت بهاره تجمع ماده خشک کاهش می یابد . در گزارش واترر(Waterer, 2001) مقایسه کاشت پائیزه و بهاره ازنظر رشد گیاه و کارائی مصرف آب نشان داد کارائی مصرف آب در کشت پائیزه نسبت به بهاره افزایش داشته است . کاشت سیر در فصل بهار در مقایسه با کاشت پائیز 16% کاهش عملکرد داشت و عملکرد کل و قابل فروش در کشت پائیزه دو برابر کشت بهاره بود و بر این اساس کشت پائیزه سیر توصیه می شود .
در آزمایشی که در منطقه بیانکو پیشاور پاکستان توسط جمروز و همکاران (Jamroz et al, 2002) انجام شد چهار تاریخ کاشت اول نوامبر (11 آبان) ، 15 نوامبر (25 آبان) ، 30 نوامبر (10 آذر) و 15 دسامبر (25 آذر) مورد آزمایش قرار گرفت و نتایج نشان داد بیشترین عملکرد از تاریخ کاشت 15 نوامبر (25 آبان) حاصل گردید . در ایالت کالیفرنیای آمریکا سیر در اوایل پائیز (سپتامبر یا اوایل اکتبر ) کاشته می شود و نتایج بدست آمده از این منطقه نشان می دهد که عملکرد بالا با کشت زود هنگام پائیزی ارتباط دارد.
کاشت سیر در اواخر زمستان (فوریه یا مارس) می تواند تحت شرایط ویژه ای در مناطق سردسیر انجام گیرد . در این نوع کشت رشد و تحریک سرمایی باید به اندازه کافی باشد و گرنه این کاشت دیر هنگام سبب تولید سیر به نحو مناسب نمی شود چون که ممکن است بوته ها سرمای مورد نیاز زمستانه جهت سیربندی را دریافت ننمایند ( .(Rabinowitch, 1999
در آزمایشی که در کشور استونی توسط مادیسا و مایدمور ((Madisa and Midmore, 2002انجام شد دو واریته سیر در شش تاریخ کاشت با فاصله ده روز در پائیز از اول سپتامبر تا اواخر نوامبر کشت شدند . در طول دوره رشد، میزان خسارت زمستانه، صفات رویشی گیاه (تعداد برگها، ارتفاع گیاه و قطر ساقه گیاه) عملکرد و کیفیت آن اندازه گیری شد . نتایج نشان داد که تاریخ کاشت 15 سپتامبر تا 15 اکتبر در صورتی که میانگین دمای روزانه بطور ثابت زیر صفر درجه باقی بماند بالاترین عملکرد را خواهد داشت.
کاشت با تراکم مطلوب و زمان مناسب یکی از روشهای زراعی افزایش عملکرد محصول در واحد سطح است.(Sarmadnia and Koucheki,2001) اتو (Etho, 2001) گزارش کرده است یکی از عوامل موثر در عمق ریشه زایی و حجم ریشه نیز تراکم بوته است، تعداد برگ و ارتفاع گیاه نیز همبستگی مثبتی با هم دارند. کاتاهیرا و موتومورا ((Ktahira and Motomura 1999 معتقدند تراکم بوته در واحد سطح می تواند بر تعداد برگها تأثیر داشته و با افزایش تراکم و فاصله گرفتن از تراکم مطلوب، تعداد شاخه های فرعی گیاه و در نتیجه تعداد برگ کاهش می یابد. از سوی دیگر با افزایش تراکم بوته کارائی مصرف آب بالا می رود، با توجه به اثرکارائی مصرف آب در افزایش محصول برای دستیابی به یک عملکرد بالا، تراکم های بالا در حد مطلوب مورد نیاز است.
نصرتی ( (Nosrati, 2004 اثر کشت دو ردیفه و یک ردیفه و اندازه سیرچه را مورد بررسی قرار داد . نتایج نشان داد کشت دو ردیفه با اندازه سیرچه 5/5 گرم برترین تیمار بود . در این تحقیق اگر چه تراکم 740 هزار بوته در هکتار عملکرد برتری داشت ولی به دلیل تولید سیرهای کوچک در این تراکم لازم است با استفاده از تراکم های پایین تر سیرهای درشت و بازارپسندتر تولید شود . رحیم و حسین (Rahim and Hussain, 1984) در تحقیقی که برروی عملکرد کمی و کیفی سیر انجام دادند تراکم صد بوته در متر مربع را پیشنهاد دادند. در حالی که فرارسی (Ferrararsi, 1985) گزارش کرد که تراکم کاشت به طور معنی داری باعث افزایش عملکرد می شود و تراکم 40-30 بوته در هر مترمربع به عنوان بهترین تراکم توصیه کرد . در یک تحقیق که جامروز و همکاران (Jamroz et al., 2002) برروی کشت سیر در منطقه پیشاور پاکستان با چهار تراکم فاصله سیرچه روی ردیف 12،8،4 و 16 سانتی متر انجام دادند نتیجه گرفتند که کشت سیرچه ها با فاصله 8 سانتی متر به عنوان مناسب ترین تراکم برای حصول بهترین عملکرد می باشد.
با توجه به اهمیت کشت سیر در استان همدان این تحقیق به مدت دو سال به منظور تعیین مناسب ترین تاریخ و تراکم کاشت سیر سفید همدان انجام شد.
با توجه به اینکه در رابطه با تاریخ کاشت و تراکم مطلوب اکوتیپ های گیاه سیر در منطقه دامغان اطلاعات چندانی وجود ندارد لذا به نظر می رسد انجام تحقیقات در این زمینه می تواند سبب افزایش کمی و کیفی محصول در منطقه گردد. لذا هدف از این مطالعه بررسی اثرات تاریخ کاشت و تراکم بوته بر خصوصیات کمی و کیفی گیاه سیر می باشد.
فصل دوم
مروری بر پژوهش های پیشین
گیاهان دارویی یکی از منابع بسیار ارزشمند در گستره وسیع منابع طبیعی ایران هستند که در صورت شناخت علمی، کشت، توسعه و بهره برداری صحیح می توانند نقش مهمی در سلامت جامعه، اشتغالزایی و صادرات غیر نفتی داشته باشند. رویکرد جهانی به استفاده از گیاهان دارویی و ترکیبهای طبیعی در صنایع دارویی، آرایشی _ بهداشتی و غذایی و بدنبال آن توجه مردم، مسئولین و صنایع داخلی به استفاده از گیاهان دارویی و معطر نیاز مبرم به تحقیقات پایه ای و کاربردی وسیعی را در این زمینه نمایان می سازد. انسان در طول تاریخ وابسته به گیاهان دارویی بوده و در عصر حاضر نیز علیرغم پیشرفتهای وسیع و فراگیر علمی و صنعتی تمایل انسان برای استفاده از این گیاهان نه تنها کاهش نیافته بلکه در مواردی نیز افزایش نشان میدهد (امید بیگی، 1376).
در حال حاضر به دلیل اثرات جانبی داروهای شیمیائی، مصرف داروهای با منشأ گیاهی از گسترش روزافزونی برخوردار است به طوری که طبق برآورد سازمان بهداشت جهانی 2، 80 درصد مردم در کشورهای جهان سوم جهت درمان، از داروهای گیاهی استفاده میکنند. به علاوه در حال حاضر حجم زیادی از واردات کشورهای اروپایی به گیاهان دارویی اختصاص یافته است (امید بیگی، 1374).
کشور ما دارای منابع غنی گیاهان دارویی بوده و از لحاظ آب وهوایی، موقعیت جغرافیایی و زمینه رشد این گیاهان یکی از بهترین مناطق جهان محسوب میگردد ولی متاسفانه علیرغم دارا بودن این پتانسیلها بهرهبرداری و استفاده از این گیاهان به صورت خودرو و زراعی به نحوی که در دیگر کشورها معمول است هنوز در ایران که تاریخچه چشمگیری در این زمینه دارد مورد توجه قرار نگرفته است (صمصام شریعت، 1374).

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

جنس بزرگ و ناهمگن آلیوم شامل تعداد زیادی از گیاهان چند ساله با اندام‌های ذخیره‌ای زیرزمینی شامل پیاز و یا ریزوم میباشد. یکی از مراکز اصلی تکامل جنس آلیوم3 در منطقه ایران و تورانی می‌باشد (کافی و همکاران، 1390؛ کامنتسکی، 1996).
سیر یکی از مهم ترین گیاهان دارویی و خوراکی جنس آلیوم می می باشدکه از اهمیت ویژه‌ای در صنایع غذایی و دارویی برخوردار می باشد و بر اساس خصوصیات و اثرات متفاوت آن، به عنوان یک ماده غذایی بازدارنده از بیماری‌ها در نظر گرفته می‌شود. از جمله اثرات درمانی آن می‌توان به خصوصیات ضد‌انعقاد خون، ضد فشار خون، ضد‌ میکروبی، پایین‌آورنده قند خون اشاره کرد (بوزین و همکاران4، 2008).
سیر گیاهی یک‌ساله است که می‌تواند ارتفاعی تا 75-90 سانتی‌متر داشته باشد و در مناطق خشک و معتدل، در فصل زمستان‌ رشد می‌کند (بیدشکی و آروین5، 2010).
سیر گیاهی ا‌ست که مقاومت زیادی به سرما داشته و می‌تواند دوره‌های طولانی سرمای زیر صفر را تحمل کند، به همین دلیل در مناطق معتدله کشت پاییزه این محصول متداول بوده و حتی گزارش‌هایی مبنی بر بیشتر بودن عملکرد کشت پاییزه سیر نسبت به کشت بهاره در این مناطق ارائه شده است (اورلووسکی و همکاران6، 1994).
تاریخ کاشت و تراکم دو مولفه اصلی و اولیه در زراعی کردن گیاهان جدید محسوب می شود. تاریخ کاشت یکی از عوامل مهمی است که بر طول دوران رشد رویشی و زایشی و توازن بین آنها و همچنین سایر عوامل تولید، کیفیت برداشت و در نهایت عملکرد تأثیر می گذارد (کورآ و سرآ ، 2002) .
گوپتا 1998 معتقد است که با به تأخیر افتادن زمان کاشت عملکرد به شدت افت می کند. وی دلیل کاهش عملکرد را کاهش طول دوره رشد و عدم انطباق عوامل اقلیمی موثر در تولید نظیر تطابق زمان گلدهی با درجه حرارت می داند.
رحیم و همکاران 1998 نیز کاهش 40 درصدی عملکرد سیر را با تأخیر کاشت از اواخر اکتبر (دهه اول آبان) به اواخر نوامبر (دهه اول آذر) گزارش کردند. علاوه بر زمان کاشت، تراکم گیاهی نیز از عوامل مهم تعیین کننده تولید محسوب می شود. یکی از پیش شرط های لازم برای دستیابی به عملکرد بالا، تأمین شرایط مطلوب جهت استفاده از تابش خورشیدی به منظور تولید مواد فتوسنتزی در بالاترین حد کارایی آن است. دست یابی به این هدف با تغییر تراکم بوته و توزیع بوته ها در واحد سطح زمین میسر است ( بهشتی، 1381) ، بطوری که اگر میزان تراکم بوته بیش از حد مطلوب باشد، عوامل محیطی و تابش خورشیدی به اندازه کافی در اختیار بوته قرار نمی گیرند و بر عکس چنانچه تراکم بوته کمتر از حد مطلوب باشد از امکانات محیطی موجود به نحو مطلوب استفاده نمی شود که این امر منجر به کاهش محصول می شود (اسچیلچر و فرناک ، 2005)
اگر تراکم بیش از حد مطلوب باشد رقابت بین گیاهان مجاور می تواند تأثیر نامطلوبی بر شکل و اندازه نهایی گیاه داشته باشد و عملکرد کمی و کیفی گیاهان دارویی را به شدت کاهش دهد .لذا یکی از نخستین گام های زراعی کردن یک گیاه، شناخت مطلوب ترین تراکم جهت بهترین استفاده از نهاده ها و عوامل محیطی است. (ساملون 2207).
از دیرباز گیاهان دارویی از منابع مهم درمان بیماریها در تمام نقاط جهان بوده و در حال حاضر نیز این گیاهان از جایگاه مهمی در پزشکی برخوردار میباشند، به خصوص در طی دهههای گذشته کاربرد این گیاهان در طب سنتی و مدرن رو به افزایش بوده است (داش و پترا، 1979 ).
طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی اغلب جمعیت جهان به خصوص کشور‌های در حال توسعه بطور سنتی وابسته به دارو‌های گیاهی هستند(سازمان بهداشت جهانی، 2003).
بین 40 الی 50 هزار گونه گیاهی شناخته شده که در سیستم‌های دارویی مدرن و سنتی در سراسر جهان استفاده می‌شود که از این میان تعداد گونه اندکی بصورت اهلی و زراعی کشت می‌شوند. با این حال، عمده نیاز بازار هنوز از طریق جمع‌آوری از طبیعت تأمین می‌شود (لانگ و شیمپن، 1997).
استفاده از گیاهان دارویی محدود به کشورهای جهان سوم و طب سنتی نیست، بلکه بیشتر از 25 درصد داروهای مورد استفاده در پزشکی مدرن از گیاهان منشأ گرفته اند (FAO,1999).
طب گیاهی و تقاضا برای گیاهان دارویی از رشد سالانه‌ای در حدود 8-15 درصد (گرینوالد و بوتل، 1996) و یا 10-20 درصد (تنکیت و لارید، 1999)، در کشورهای اروپایی و امریکای شمالی در سال‌های اخیر برخوردار بوده است.
علاوه بر آن بسیاری از ترکیبات گیاهی به عنوان غذای سالم، افزودنی‌های مجاز غذایی، چای‌های گیاهی، و سایر موارد استفاده که با سلامت بشر در ارتباط می‌باشند به فروش می‌رسند، بطوریکه بازار جهانی گیاهان دارویی را حدود 20 میلیارد دلار تخمین زده‌اند (والیتان، 1998).
از نظر گیاهان دارویی، کشور ایران از جایگاه ویژه ای برخوردار است. علاوه بر سابقه طولانی و ریشه تاریخی و فرهنگی مصرف گیاهان دارویی در ایران، تنوع اقلیمی موجود در کشور سبب شده است تا جایگاه گیاهان دارویی از اهمیت خاصی برخوردار باشد. به جرات میتوان گفت که ایران با دارا بودن تنوع آب و هوایی گسترده و ذخایر ژنتیکی گیاهی فراوان، یکی از غنیترین کشورها از نظر امکانات و استعدادهای طبیعی به شمار میرود (عزیزی، 1383).
در سالهای اخیر مردم ایران و دیگر کشورها بدلیل عوارض جانبی داروهای شیمیایی، توجه خاصی به استفاده از گیاهان دارویی نمودهاند. این علاقه و توجه مردم نسبت به کاربرد گیاهان و مشتقات حاصل از آن‌ها سبب ایجاد تجارت پر رونق گیاهان دارویی گردیده است (عماد، 1378).
متأسفانه ایران با داشتن سوابق ترویج و کاربرد گیاهان دارویی و برخورداری از امکانات بالقوه محیطی و انسانی بسیار مناسب و فعال ، در حال حاضر در زمینههای مربوط به کشت و صنعت گیاهان دارویی از بسیاری از کشورها دارای فعالیت کمتری است (عزیزی، 1373).
مواد اولیه گیاهی و فرآورده‌های دارویی حاصل از آنها سهم مهمی از بازار دارویی را به خود اختصاص می‌دهند و به این دلیل دستیابی به راهبردهای بین المللی در زمینه تولید و فرآوری آن‌ها لازم و ضروری به نظر می‌رسد.سازمان بهداشت جهانی در تعدادی از اعلامیه‌های خود بر لزوم تأمین و کنترل کیفی فرآورده‌های گیاهان دارویی با بکارگیری فن‌آوری های جدید و مناسب تأکید می‌ورزد.بازار جهانی مواد دارویی گیاهی از رشد ثابتی در سال‌های اخیر برخوردار بوده است و در حال حاضر مقدار تجارت روغن‌های فرار، گیاهان دارویی ادویه‌ای و گیاهان دارویی آرایشی به ترتیب برابر 5، 22 و 300 بیلیون دلار در سال 2011 رسیده است (اولسن، 1997).
نمایه‌های تجاری و اقتصادی جهان نشان می‌دهند که هندوستان بعد از چین مقام دوم را در صادرات سالانه گیاهان دارویی به صورت فرآوری نشده (32600 تن معادل 46 میلیون دلار امریکا) داشته است (لانگ، 1997).
بازار جهانی برای محصولات خام گیاهان دارویی در سال 1999 در حدود 4/19 میلیارد دلار تخمین زده شده که اروپا مقام اول (7/6 میلیارد دلار)، آسیا (1/5 میلیارد دلار). امریکای شمالی (4 میلیارد دلار)، ژاپن (2/2 میلیارد دلار) و سایر کشورهای جهان (4/1 میلیارد دلار) را به خود اختصاص داده بودند (لارید، 2002).
میزان سالانه واردات مواد خام گیاهان دارویی برای تمام کشورها در سال 1990 حدود 400 هزار تن بوده که ارزشی معادل 2/1 دلار و از رشدی معادل 100 درصد در خلال سال‌های 1997-1991 برخوردار بوده است (لانگ، 2000).
سه کشور عمده صادر‌کننده محصولات گیاهان داوریی شامل چین (140 هزار تن در بین سال های 1997-1991)، هندوستان ( حدود یک سوم مقدار چین) و بعد از آن آلمان می باشند (لانگ، 2000).
اروپا بزرگترین مرکز تجارت گیاهان دارویی در جهان بوده که حدود 440 هزار تن واردات مجصولات گیاهان دارویی را در سال 1996 داشته است (لانگ، 1998).
کشور آلمان در بین سایر کشورهای اتحادیه اروپا، بزرگترین تجارت گیاهان دارویی را بر عهده دارد و در خلال سال‌های 1991تا 2003، 7/44 تن از مواد خام گیاهان دارویی، سالانه به این کشور وارد شده است (لانگ، 2006).
چین نیز یکی دیگر از مهمترین صادر کننده‌های مواد خام گیاهی دارویی می‌باشد. فروش محصولات گیاهی صنایع داروسازی در این کشور در سال 2003، حدود 63/2بیلیون دلار بوده است. در بین کشورهای آسیایی هنک‌کنگ بزرگترین وارد‌کننده مواد خام دارویی به ارزش تقریبی 66/2 بیلیون دلار بوده که بیشتر واردات خود را از چین تامین می‌کند (لانگ، 2006). محصولات فرآوری شده گیاهان دارویی از اهمیت و ارزش تجاری خاصی برخوردار می‌باشند. تحقیقی که در رابطه با 25 دارویی که بیشترین فروش را در سال 1997 در جهان داشته اند، نشان داد که 11 مورد از آن‌ها (42 درصد)، از طبیعت منشا گرفته و دارای ارزشی معادل 5/17 میلیارد دلار بوده‌اند (لارید، 2002).
بیشتر گیاهان دارویی و معطر در بازارهای محلی و بومی به فروش رسیده و تعداد محدودی در مقادیر مشخص در بازار بین المللی معامله می‌شوندو لذا بسیاری از آنها ثبت نشده و یا آمار موجود در این رابطه بسیار اندک می‌باشد که خود نقش بسیار مهمی در بهره‌برداری ناپایدار از این گونه‌ها دارد. میزان تولید گیاهان دارویی شامل گیاهان کشت شده و برداشت شده از طبیعت حدود 6/1 میلیون تن در سال 1996 برآورد شده که از ارزشی معادل (بدون در نظر گرفتن صادرات)، 7/3 میلیارد دلار برخوردار می‌باشد (کوپر، 1997).
همانطور که در جدول2-1مشاهده می‌شود، پنج کشور اروپایی دارای حجم واردات مواد گیاهی دارویی معادل (96 تن) می‌باشند که بیانگر این می‌باشد که اروپا بزرگترین وارد‌کننده مواد خام گیاهان دارویی می‌باشد و در بین کشورهای اروپایی، آلمان با داشتن رتبه چهارمین وارد‌کننده و سومین صادر‌کننده گیاهان دارویی در این میان بیشترین نقش را دارد. در رابطه با تعداد گونه‌های دارویی که از ارزش تجاری برخوردار می‌باشند، برآوردهای گوناگونی صورت گرفته است. با وجود ارزش بسیار بالای گیاهان دارویی، کشورهای مبداء و تامین‌کننده این محصولات حداقل استفاده اقتصادی را می‌برند، به طوری که تنها 15 درصد داروهای تولید شده گیاهی جهان در کشورهای جهان سوم، مصرف می‌شود (لانگ، 2006).
جدول2-1 . کشورهای عمده وارد کننده و صادر کننده گیاهان دارویی و معطر در خلال سال‌های 2003-1991
کشور وارد کنندهحجم (تن)ارزش (US $1000)کشور صادر کنندهحجم (تن)ارزش (US $1000)هنگ کنگ95/5948/263چین6/15003/266امریکا2/5137/139هنگ کنگ5502/201ژاپن45/4603/131هند4/4066/61آلمان75/4445/104مکزیک6/3725/14کره جنوبی5/3388/49آلمان1/1524/68فرانسه8/2197/51آمریکا05/1357/104چین55/156/41مصر8/1147/13ایتالیا95/1143بلغارستان3/1035/14پاکستان65/108/9شیلی85/935/26اسپانیا85/964/27موروکو5/868/13انگلستان95/755/29آلبانی05/869/11مالزی768/38سنگاپور95/762/52جمع55/32052/930جمع1/36898/847منبع: آمار بخش تجاری سازمان ملل نیویورک (لانگ، 2006)
مردمان فقیر در کشورهای جهان سوم قدرت مالی لازم جهت استفاده از طب مدرن را نداشته و لذا به طب سنتی و گیاه درمانی کاملا وابسته می‌باشند (مارشال، 1998).
همچنین گیاهان دارویی می‌توانند درآمد مناسبی را برای افراد روستایی، از طریق فروش محصولات برداشت شده از طبیعت ایجاد کنند. به طور مثال بین 100-50 درصد افراد روستایی در بخش‌های شمالی نپال مرکزی و 50-25 درصد در بخش‌های میانی همان منطقه در برداشت گیاهان دارویی مشغول به کار می‌باشند که محصولات جمع‌آوری شده در بازار دهلی به فروش می‌رسد (اولسن، 1997).
درآمد حاصله از این طریق، 30-15 درصد کل درآمد این افراد را تشکیل می‌دهد. در واقع می‌توان گفت که گیاهان دارویی دارای پتانسیل زیادی در ایجاد اشتغال و رشد اقتصادی به خصوص در بخش‌های حاشیه‌ای اجتماع که دارای محدودیت‌های مختلفی از قبیل عدم وجود فرصت‌های تحصیلی، کمبود زمین زراعی، نهاده‌های کشاورزی و ساختارهای اقتصادی لازم، می‌باشند، هستند (کارکیل و همکاران، 2003؛ لانگ، 1998).
به طور سنتی زنان بیشترین نقش را در فعالیت‌های مربوط به گیاهان دارویی از قبیل جمع‌آوری، خشک‌کردن و حمل به بازار فروش در جوامع مختلف دارند و این گیاهان نقش بسیار مهمی در ایجاد اشتغال برای این قشر از اجتماع دارد (کارکیل و همکاران، 2003).
همچنین کشت گیاهان دارویی در سطوح کم و در باغات کوچک، که غالبا در سیستم‌های کشت چندگانه صورت می‌گیرد می‌تواند وسیله‌ای برای افزایش درآمد کشاورزان فقیر باشد (لانگ، 1998).
بررسی‌های وزارت همکاری‌های اقتصادی و توسعه آلمان در گواتمالا نشان داد که گیاهان دارویی با موفقیت می‌توانند وارد سیستم‌های سنتی زراعی شده و به همراه سایر گیاهان زراعی از قبیل ذرت، لوبیا و سبزیجات، کشت شده و باعث افزایش درآمد می‌شوند (اید، 2000).

همانطور که ذکر شد، جمع‌آوری گیاهان دارویی وحشی فرصتی برای مردم روستایی فقیر فراهم کرده تا حداقل درآمدی از این طریق بدست آورند، به خصوص برای روستاییانی که دسترسی به زمین زراعی نداشته و به جمع‌آوری گیاهان از طبیعت وابسته می‌باشند. اما معمولا افراد محلی بهای بسیار کمی بابت جمع‌آوری گیاهان دارویی دریافت می‌کنند. به طور مثال، اگر چه درآمد حاصل از فروش پوست درختی مانند Prunus Africana منبع درآمد قابل توجهی برای روستاییان ماداگاسکار می‌باشد (‌که در مواردی بیش از 30 درصد درآمد روستاییان را شامل می‌شود)، بهایی که به جمع‌آوری کننده‌های محلی پرداخت می‌شود در مقایسه با واسطه‌ها بسار اندک است (والتر و راکوتونیرینا، 1995).
گونه‌های دارویی و معطر دارای تاریخچه‌ای کوتاه در کشت و اهلی کردن می‌باشند و به جز تعداد محدودی هنوز هم بیشترین نیاز بازار به گیاهان دارویی از طبیعت تامین می‌شود (پاشپاگاندان، 1987).
از حدود 200 گونه دارویی که در اروپا تجارت می‌شوند، 140-130 گونه از آن‌ها کشت می‌شود. سطح زیر کشت گیاهان دارویی در اتحادیه اروپا نزدیک به 70 هزار هکتار می‌باشد. فرانسه، مجارستان و اسپانیا دارای سطح زیر کشت وسیعی از گیاهان دارویی می‌باشند (لانگ، 1998).
گونه‌های عمده‌ای که در این کشورها کشت می‌شوند شامل اسطوخودوس (Lavandula spp.)، خشخاش (Papaver somniferum)، زیره سیاه اروپایی (Carum carvi)، رازیانه (Foeniculum vulgare)، نعناع فلفلی (Mentha piperita)، می‌باشند.
کشورهای دیگری که دارای سطح زیر کشت وسیعی از گیاهان دارویی می‌باشند شامل آرژانتین، شیلی، چین، هند و لهستان می‌باشند (کوپر، 1997).
کل تعداد گونه‌های دارویی که کشت می‌شوند بسیار اندک می‌باشد که عمدتا شامل گونه‌های می‌باشند که دارای بازار بین المللی بوده و در حجم زیاد معامله می‌شوند و یا به عنوان ماده اولیه مورد نیاز برای صنایع داروسازی بزرگ مورد استفاده قرار می‌گیرند. به طور مثال پریوش (Catharanthus roseus)، که از ماداگاسکار منشا گرفته و به عنوان ماده اولیه برای تهیه دو داروی ضد سرطان خون وین کریستین و وین بلاستین استفاده می‌شود، در سطوح وسیع در اسپانیا و تگزاس کشت می‌شود (بالیک و کاکس، 1996).
احتمالا چین بیشترین سطح زیر کشت گیاهان دارویی را به خود اختصاص داده است. به طوری که 300 هزار هکتار زمین تنها زیر کشت یک گونه (Hippophae rhamnoides)، قرار دارد که 10 هزار نیروی کارگری را در تولید همین گونه بکار گرفته است (لامبرت و همکاران، 1997).
بیش از 80 درصد از 700 هزار تن گیاهان دارویی که در چین سالانه مصرف می‌شود از طبیعت منشا می‌گیرد (هیوود، 2000).
در بسیاری از نقاط جهان از جمله آلبانی و ترکیه در اروپا (لانگ، 1998)، پاکستان و بنگلادش در آسیا (بیگان، 2002) و تمامی کشورهای آفریقایی (دولد و کوکس، 2001 و مارشال، 1998) سطح زیر کشت گیاهان دارویی مشخص نیست.
برآورد می‌شود که 99 درصد از 550-400 گونه‌ای که در حال حاضر جهت طب سنتی در آفریقای جنوبی به فروش می‌رسد از عرصه‌های طبیعی برداشت می‌شود (ویلیامز، 1996).
کشورهایی که دارای سطح زیر کشت وسیع گیاهان دارویی هستند شامل مجارستان، لهستان، هند (اسفرزه)، چین، اسپانیا (شیرین بیان) و آرژانتین (اسفرزه و بابونه) می‌باشند (FAO، 1997).

دسته بندی : پایان نامه ها

پاسخ دهید