9-3 کاشت بذور38
10-3 آبیاری و جوانه زنی بذور38
11-3 اجرای آزمایش در مرحله ی گیاهچه ای39
12-3 اندازه گیری طول ساقه چه و ریشه چه40
13-3 اندازه گیری رنگیزه های فتوسنتزی41
فصل چهارم: نتایج43
1-4 نتایج بادرنجبویه44
1-1-4جوانه زنی44
2-1-4 طول ریشه چه45
3-1-4 طول ساقه چه46
4-1-4 کلروفیل a47
5-1-4 کلروفیل b48
6-1-4 کاروتنوئیدها49
2-4 نتایج نعناع فلفلی50
1-2-4 جوانه زنی51
2-2-4 طول ریشه چه51
3-2-4 طول ساقه چه52
4-2-4 کلروفیل a53
5-2-4 کلروفیل b54
6-2-4 کاروتنوئیدها55
3-4 نتایج سنبل الطیب57
1-3-4 جوانه زنی57
2-3-4 طول ریشه چه58
3-3-4 طول ساقه چه59
4-3-4 کلروفیل a60
5-3-4 کلروفیل b61
6-3-4 کاروتنوئیدها62
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری64
1-5 بحث64
2-5 نتایج بادرنجبویه66
1-2-5 جوانه زنی66
2-2-5 طول ریشه چه67
3-2-5 طول ساقه چه68
4-2-5 کلروفیل a و b69
5-2-5 کاروتنوئیدها69
3-5 نتایج نعناع فلفلی71
1-3-5 جوانه زنی71
2-3-5 طول ریشه چه71
3-3-5 طول ساقه چه72
4-3-5 کلروفیل a و b72
5-3-5 کاروتنوئیدها73
4-5 نتایج سنبل الطیب75
1-4-5 جوانه زنی75
2-4-5 طول ریشه چه76
3-4-5 طول ساقه چه76
4-4-5 کلروفیل a و b77
5-4-5 کاروتنوئیدها77
5-5 نتیجه گیری78
پیشنهادات80
منابعأ‌
فهرست جدول
جدول 1-3 ابزار مورد استفاده در تحقیق 33
جدول 2-3 مواد مورد استفاده در تحقیق34
جدول 1-4آنالیز نتایج بادرنجبویه44
جدول 2-4 آنالیز نتایج نعناع فلفلی50
جدول 3-4 آنالیز نتایج سنبل الطیب57
فهرست شکل ها و تصاویر
شکل 1-3دستگاه اولتراسونیک36

شکل 2-3ستگاه اولتراسونیک و حل کردن نانوذرات تیتانیوم دی اکسید در آب36
شکل 3-3دستگاه اولتراسونیک و حل کردن تیتانیوم دی اکسید در آب37
شکل 4-3پتری دیش های حاوی بذور و محلول38
شکل 5-3 جوانه زنی بذور39
شکل 6-3 کشت گلدانی40
شکل 7-3 اندازه گیری طول ریشه چه و ساقه چه41
شکل 8-3 اندازه گیری رنگیزه های فتوسنتزی 42
فهرست نمودارها
نمودار1-4- اثر تیتانیوم و نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید دی اکسید بر جوانه زنی بادرنجبویه 45
نمودار2-4- اثر تیتانیوم دی اکسید و نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید بر طول ریشه چه ی بادرنجبویه 46 نمودار3-4- اثرتیتانیوم دی اکسید و نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید بر طول ساقه چه ی بادرنجبویه 47
نمودار4-4- اثر تیتانیوم دی اکسید و نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید بر کلروفیل a بادرنجبویه 48
نمودار5-4- اثر تیتانیوم دی اکسید و نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید بر کلروفیل b بادرنجبویه 49
نمودار6-4- اثر تیتانیوم دی اکسید و نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید بر کاروتنوئید بادرنجبویه 50
نمودار7-4- اثر تیتانیوم دی اکسید و نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید بر جوانه زنی نعناع فلفلی 51
نمودار8-4- اثر تیتانیوم دی اکسید و نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید بر طول ریشه چه ی نعناع فلفلی 52
نمودار9-4- اثر تیتانیوم دی اکسید‌ونانوذره ی تیتانیوم دی اکسیدبرطول ساقه چه‌ی نعناع فلفلی 53
نمودار10-4- اثر تیتانیوم دی اکسید و نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید بر کلروفیل a نعناع فلفلی 54
نمودار11-4- اثر تیتانیوم دی اکسید و نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید بر کلروفیل b نعناع فلفلی 55
نمودار12-4- اثر تیتانیوم دی اکسید و نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید بر کاروتنوئید نعناع فلفلی 56
نمودار13-4- اثر تیتانیوم دی اکسید و نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید بر جوانه زنی سنبل الطیب 58
نمودار4-14- اثر تیتانیوم دی اکسید و نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید بر طول ریشه چه ی سنبل الطیب 59
نمودار15-4- اثر تیتانیوم دی اکسید و نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید بر طول ساقه چه ی سنبل الطیب 60
نمودار16-4-اثر تیتانیوم دی اکسید و نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید بر کلروفیل a سنبل الطیب 62
نمودار17-4-اثر تیتانیوم دی اکسید و نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید بر کلروفیل b سنبل الطیب 62
نمودار18-4- اثر تیتانیوم دی اکسید و نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید بر کاروتنوئید سنبل الطیب 63
چکیده
در عصر حاضر استفاده از نانوذرات به موضوعی در جهت پیشبرد اهداف انسان در امور مختلف از جمله: صنعتی، پزشکی، غذایی و … تبدیل شده است. استفاده از راهکارهای مختلف برای ورود نانوذرات به زندگی انسان باعث شده تا تحقیقات زیادی پیرامون آن انجام گیرد. لذا ما بر آن شدیم تا در مسیر پیش رو گامی در جهت موفقیت این طرح جهانی برداریم. به منظور بررسی تاثیر تیتانیوم دی اکسید و نانوذرات تیتانیوم دی اکسید بر جوانه زنی، رشد دانه رست ها و میزان رنگیزه های فتوسنتزی بادرنجبویه، سنبل الطیب، نعناع فلفلی در سال 1391 در دانشگاه آزاد اسلامی واحد فلاورجان در قالب یک طرح کاملا تصادفی و به صورت فاکتوریل با 4 تکرار انجام شد که در آن فاکتورها را، دو متغیر مستقل: غلظت های مختلف تیتانیوم دی اکسید و نانوذرات تیتانیوم دی اکسید و متغیر وابسته: درصد جوانه زنی و میزان رنگیزه های فتوسنتزی، تشکیل می دادند. نتایج این تحقیق حاکی از آن بود که اثرات مختلف نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید و تیتانیوم دی اکسید بر جوانه زنی، رشد دانه رست ها و میزان رنگیزه های فتوسنتزی گیاهان سنبل الطیب، بادرنجبویه و نعناع فلفلی، نسبت به یکدیگر متفاوت بود. که این موضوع به نوع گیاه، شرایط کشت و…بستگی دارد. تیتانیوم دی اکسید و نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید امروزه در اکثر تحقیقات انجام گرفته بر روی گیاهان بخصوص، به کار می رود.
نتایج بدست آمده در تحقیق انجام شده برای بادرنجبویه نشان داد که تیتانیوم دی اکسید و نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید به جز کلروفیل a در بقیه ی موارد اثر معنی دار داشتند. تیتانیوم دی اکسید و نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید در مورد گیاه نعناع فلفلی بر طول ریشه چه، کلروفیلb و کاروتنوئیدها و همچنین برای گیاه سنبل الطیب بر روی طول ریشه چه، کلروفیل a وb و کاروتنوئیدها اثر معنی دار داشتند.
کلیدواژه: تیتانیوم دی اکسید، بادرنجبویه، سنبل الطیب، نعناع فلفلی، نانوذرات تیتانیوم دی اکسید
فصل اول
کلیات تحقیق
1- 1 مقدمه
از فناوریهای نوینی که اخیرا وارد عرصه ی گیاهی و به طبع آن کشاورزی شده است، استفاده از فناوری نانو می باشد. نانوتکنولوژی دستکاری یا مجتمع کردن اتمهای منفرد، مولکولها یا توده های مولکولی به ساختارهایی با ویژگیها و صفات جدید بسیار متفاوت است. این بین استفاده از نانو ذرات نقره و دی اکسید تیتانیوم گسترش زیادی پیدا نموده است.
2-1 نانوذرات
در سالهای اخیر کاربردهای نانوتکنولوژی در شاخه های علوم زیست شناسی و پزشکی مورد مطالعه قرار گرفته است. هدف استفاده از ذرات نانو رساندن مواد دارای ویژگیهای خاص برای درمان بیماریهای گیاهی است. اخیرا اندازه ی ذرات نانو به زیر100 نانومتر رسیده است که در رشته های علوم زیستی و پزشکی کاربرد داشته و کابردهای تجاری، اقتصادی و… آن کاملا مشهود است (میشرا و همکاران1، 2009 کوریدور و همکاران2، 2009).گیاهان عالی به شدت با اتمسفر و محیط زیست خود در تقابل هستند، مطالعه روی سمیت نانو مواد هنوز ضروری است و به نظر می رسد اثرات منفی روی رشد و نمو گیاهان داشته باشند(مونیکا و همکاران3، 2009). نانوبیوتکنولوژی از ترکیب دو علم بیوتکنولوژی و نانو بوجود آمده است. نانوذرات به صورت تجمعی از اتمها یا مولکولها با حداقل اندازه ی بین 1و100نانومتر می باشند(موهانراج و همکاران4 ، 2006و مونیکا و همکاران، 2009). اینکه ذرات نانو را بتوان کاملا از مواد مختلف ساخت و اینکه آنها بتوانند فعالیتهای وابسته به ترکیبات شیمیایی و اندازه یا شکل ذرات را توضیح دهند، چندان ارزشمند نیست. گیاهان عالی، دارای اثرات متقابلی بین محیط خاکی و اتمسفر خود می باشند و انتظار می رود که توسط ذرات نانو نتایج بیشتری از این اثرات بدست آید. مطالعه روی سمیت مواد نانو و به طور اساسی مدارکی دال بر اثرات منفی آنها روی رشد و نمو گیاهان هنوز ضروری است( مونیکا و همکاران، 2009).
ذرات نانو می تواند از مواد مختلف مثل پروتئینها، پلی ساکاریدها و پلیمرهای سنتز شده تهیه شوند. انتخاب این مواد وابسته به فاکتورهای زیر است:1)اندازه ی ذرات نانوی مورد نیاز2)برنامه های ذاتی داروها مثل حلالیت و ثبات آبی آنها3) ویژگیهای سطحی آنها مثل بار و نفوذپذیری4)درجه ی گرادیان زیستی، مطابقت زیستی و سمیت5) میل به آزاد شدن دارو و6) آنتی جنیسیتی5 محصول پایانی.
ذرات نانو از 3طریق بدست می آید.1)انتشار پلی مرهای تشکیل شده2)پلی مریزاسیون مونومرها و3)انعقاد یونی یا توده سازی پلی مرهای هیدروفیل. اگرچه روشهای دیگری هم مثل تکنولوژی سیالات و انعکاس ذرات در قالبهای ضد آب(پرینت) هم به عنوان روشهایی برای تولید ذرات نانو به کار می رود(موهانراج و همکاران، 2006)

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

نانوذرات به صورت های مختلفی وجود دارند مثل آهن و آهن اکسیداز که به صورت فلزی می باشند. نانوذرات از مواد آهن دار و یا مواد فری مغناطیسی با اندازه ی کوچک (معمولا 10 تا20 نانومتر) بدست می آیند که می توانند نوع خاصی از مغناطیسم به نام سوپرمغناطیسم را ایجاد کنند. نانوذرات مغناطیسی Fe از لحاظ کاربردهای دیگر در زمینه ی ترکیبات الکتریکی اهمیت دارند(مثل ترنسفرمرها) و در سنسورها وترنسفرماتورها هم کاربرد دارند (کالوزا و همکاران6، 2008) چندین روش استفاده شده برای کشف ذرات نانوفلزی در نمونه های بافتی بزرگ یا بافتهای زنده بدست آمده، که باعث رشد تشخیص و درمان بیماریها در سیستم عصبی مرکزی شده است(کوریدور و همکاران، 2009). یکی از نانوذراتی که امروزه به میزان زیادی کاربرد دارد نانو ذره ی تیتانیوم دی اکسید است(نوروزی و همکاران، 1390). از دید سم شناسی نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید بسیار در مطالعات اکسیدهای فلزی مورد بررسی قرار گرفته است. یکی از دلایلی که این نانوذره توجه زیادی را به خود جلب کرده تنوع استفاده از آن در صنعت است. نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید اولین نانوذره ای بود که باعث ایجاد تحولاتی در عرصه ی صنعت و تحقیقات شد. این نانوذره معمولا به صورت معدنی و به سه فرم کریستالی با عناوین روتیل، آناتاز و بروکیت؛ و غیر کریستالی وجود دارد. نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید در پوشش دهی سطوح، لامپهای الکترونی دوقطبی، اتاقک های نوری، اسپری های ضدعفونی کننده، کالاهای ورزشی و کرم های ضد آفتاب کاربرد دارد. از پیش نیز می دانستیم که نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید روی سیستم زیستی اثر دارد. نانوذره ی تیتانیوم با اثر بر روی سیستم ردوکس واکنشهای مختلف اکسیژنی(ROS) را در حضور اشعه ی UV راه می اندازد.(کیم و همکاران7، 2010).
نانوذرات در ابتدا توسط صنعتگران بین النهرین برای ساخت ظروف درخشان به کار رفت. نانوذرات در سال 1857 توسط آزمایش فارادی تحت عنوان” آزمایش ارتباط بین طلا (و دیگر عناصر) با نور” اثبات شد. ثابت شده است که موجودات محتلف هم می توانند نانوذرات را سنتز کنند. ازجمله: گیاهان، قارچ ها و باکتریها (ویتیا و همکاران8، 2011). در واقع نانوتکنولوژی یک صنعت رو به پیشرفت است که تاثیر آن بر روی اقتصاد، جامعه و محیط مشهود است. مهندسین علم نانو، آن را به 4 گروه تقسیم می کنند: (1): مواد با پایه ی کربنی، معمولا شامل فلورسنس، نانوتیوب های کربنی تک دیواره(SWCNT) و نانوتیوب های کربنی چند دیواره(MWCNT). (2): مواد با پایه ی فلزی مثل نقاط کوانتومی، نانوطلا، نانوروی، نانوآلومینیوم، و نانوذرات بر پایه ی اکسیدهای فلزی مثل تیتانیوم دی اکسید ، روی اکسید و آلومینیویم اکسید. (3): دندریمرز: که پلی مرهای با مقیاس نانو هستند که از اتصال واحدهای مستعد برنامه ریزی برای انجام عملکرد های شیمیایی ساخته می شوند. و (4): ترکیبی: که ترکیب نانوذرات با دیگر نانوذرات یا مواد بزرگترهستند که مواد جدیدی می سازند. مطالعات محدودی روی اثرات مثبت و منفی نانوذرات روی گیاهان انجام گرفته است(لین و همکاران9، 2007). مخلوطی از نانوذره ی روی اکسید و تیتانیوم دی اکسید بر روی افزایش نیترات ردوکتاز سویا10انجام گرفت که در طی آن توانایی جذب و استفاده ی آب و کود، تحریک سیستم آنتی اکسیدانی و جوانه زنی و رشد افزایش داشت(لو و همکاران11، 2002). گزارش ها حاکی از آن بود که نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید، متابولیسم نیتروژن و فتوسنتز را افزایش داد و باعث بهبود رشد اسفناج شد(لین و همکاران، 2007).
1-2-1 انواع نانوذرات
با وجود اینکه نانوذرات و علم آن جدید می باشد و واژه های آن تنها مدتی است که در بین عموم، رواج یافته است، اما شناخت انواع آن و کاربردهای مختلف آن روز به روز بیشتر و پیشرفته تر می شود. چنانکه از انواع مختلف آن می توان به نانوذرات طلا، نقره، فلورسنس، تیتانیوم دی اکسید و… اشاره کرد. ذرات فلورسنس C60، نانوموادی کربنی و هیدروفوب با خاصیت حل شوندگی بالا در ترکیبات مختلف آلی و غیر آلی مثل، ویتامین ها، آمینواسیدها و مواد معدنی موجود در خاک هستند.
نانوذرات طلا(GNPs) دارای چندین خاصیت است که از جمله می توان به کاربرد آن در ساخت داروها و درمان بیماریها اشاره کرد. مقاومت سطحی طلا باعث شده است تا یکی از مهمترین مواد مورد استفاده در علم نانوتکنولوژی باشد. نانوکریستالهای طلا و آلیاژهای آن درون سلولهای باکتریهای لاکتیک اسید سنتز می شود. در مطالعات دیگری که انجام شده، باکتریها، اکتینومیستها، آرک ها12 و قارچها با اتصال ذرات طلا، رسوب می کنند. مثلا PGP باسیلوس سوبتیلیس13 و سودوموناس آئروژینوزا14 ذرات کلوئیدی طلای درون سلولی و خارج سلولی را در حضور محلول AuCl 4- را رسوب می دهند. نانوذرات نقره(SNPs)؛ قدرت ضد باکتری بالایی حتی در غلظت های کم دارند. در مطالعات انجام شده بر روی نقره، نشان داد که حتی در بزرگترین اندازه وکمترین غلظت خاصیت مهارکنندگی رشد میکروبها را دارند. هرچند مکانیسم واقعی مهار رشد باکتریها توسط آن، هنوز مشخص نشده است(میشرا و همکاران، 2009).
2-2-1نانوذره ی تیتانیوم دی اکسید15(TiO2)
پیشرفت فناوری نانو و کاربردهای وسیع نانو ذرات در صنایع مختلف باعث شده است که بررسی اثرات مخرب نانو مواد برروی موجودات اهمیت زیادی داشته باشد.امروزه از اکسید تیتانیوم بخاطر واکنش پذیری بالا و پایداری شیمیایی در برابر نور فرابنفش در خالص سازی آب، گندزدایی سطوح و پاکسازی هوا، ساخت سلولهای خورشیدی و حسگرهای پایه نیمه هادی و فوتوکاتالیست ها16 استفاده میشود و کاربرد زیادی نیز در صنایع رنگ سازی و مواد آرایشی دارد.اکسید تیتانیوم در طبیعت به سه شکل روتایل، آناتاز و بروکیت یافت میشود که روتایل پایدارترین شکل آن است. دو فاز آناتاز و بروکیت به ترتیب در حدود دمای 915 و 750 درجه ی سانتیگراد به روتایل تبدیل میشوند. (رضایی زارچی، 1390؛ ملک فر و همکاران، 1389)
3-1تیتانیوم (Titanium)
تیتانیوم در سال 1791 توسط رو.دابلیو.گریگور17 کشف شد و سال 1795 در برلین توسط م.چ.کلاپروت18 نام گذاری شد. اگرچه ساخت خالص این فلز در سال 1910 توسط هانتر19 انجام گرفت. تیتانیوم نهمین فلز روی زمین است و در سنگ های آذرین و رسوبات حاصل از آنها و در کانی های معدنی وجود دارد. تیتانیوم به مانند گیاهانی که آب شور را به آب شیرین تبدیل می کنند دارای خاصیت نمک زدایی است و نسبت به آب دریا و شوری آن مقاوم است به همین دلیل در ساخت پوشش خارجی کشتی ها و دیگر وسایلی که در معرض آب دریا قرار دارند استفاده می شوند. بیشترین نوع تیتانیومی که مورد استفاده قرار می گیرد تیتانیوم اکسید است. تیتانیوم فلزی سخت، دارای جلا و به رنگ نقره ای، است. امروزه نقش بیولوژیکی تیتانیوم (Ti) در رشد و متابولیسم گیاهان 90 سال است که در حال بررسی است. در این تحقیقات مشاهده شده است که Ti میزان رشد برگهای تنباکو را افزایش میدهد و ثابت شده است که بخش اصلی خاکستر گیاهی را به خود اختصاص می دهد. پیشنهاد بر این است که Ti ممکن است در متابولیسم های گیاهی نقش احیا کننده داشته باشد. آزمایشات نشان داده است که Ti در اندام های جاذب مواد غذایی ذخیره می گردد. آنها در ابتدا گزارش کردند که Ti باعث رشد و توسعه ی گیاه می شود و رنگیزه های سبز را افزایش می دهد (تلوتوس و همکاران، 200520). تیتانیوم اکسید با پایه ی آناتاز فعالترین فتوکاتالیست می باشد(محمود و همکاران21، 2010).
4-1 گیاه بادرنجبویه22
1-4-1 مشخصات گیاهشناسی
بادرنجبویه گیاهی است چند ساله(اردکانی و همکاران، 1388)، علفی، پایا با ساقه ای راست و مقطع چهارگوش و برگهای متناوب بیضی شکل(یادگاری و همکاران، 1389) ویا قلبی شکل دندانه دار و رنگ برگها در سطح فوقانی پهنک سبز تیره و در سطح زیرین سبز روشن بوده(سجادی و همکاران، 1382) و متعلق به خانواده ی نعناعیان23 می باشد. میوه ی آن فندقه و چهارقسمتی است(اردکانی و همکاران، 1388) و گلها به رنگ سفید یا صورتی است که از ماه خرداد تا اواسط مرداد ماه ظاهر می شوند(سجادی و همکاران، 1382) پرزهای ریزی تمام گیاه را پوشانده و عطر لیموی تندی از خود متصاعد می کند(یادگاری و همکاران، 1389) که به همین دلیل آنرا با نام لاتین لمون بالم24 هم می شناسند(مفتاحی زاده و همکاران25، 2010).
2-4-1 مشخصات دارویی
از جمله گیاهان دارویی است که بومی نواحی شمال مدیترانه(مفتاحی زاده و همکاران، 2010؛ یادگاری و همکاران، 1389)، جنوب و مرکز اروپا، آسیای صغیر و ایران است. و در تمام تقسیم بندی های گیاهان دارویی جزو گیاهان دارویی درجه اول و سبز معرفی می شود در ایران نامهای دیگری همچون ملیس, فرنجمشک، وارنگ بو و یا حتی بالنگ بو هم به آن گفته می شود. از قدیم الایام به عنوان یک گیاه دارویی شناخته شده و مردم از آن استفاده می کردند.مواد موثره ی بادرنجبویه اثر آرامبخشی اعصاب و بیماریهای معدی و قلبی(مفتاحی زاده و همکاران، 2010) و همچنین بهبود قولنج دوران بچگی، رفع تنگی نفس مزمن، زکام، تب ولرز، از بین بردن قارچها، آلزایمر(سجادی و همکاران، 1382)، مسکن و تقویت کننده ی حافظه، دارند(اردکانی و همکاران، 1388). همچنین اثر سنبل الطیب را تشدید می کند(مفتاحی زاده و همکاران، 2010). حضور ترکیبات فعال در برگ این گیاه نظیر: آلفاتوکفرول(اردکانی و همکاران، 1388) مونوترپنوئیدها، فلاونوئیدها و اجزای پلی فنولیک، نقش مهمی را در القای اثرات آن ایفا می کنند. خاصیت آنتی اکسیدانی(اردکانی و همکاران 1387؛ مفتاحی زاده و همکاران، 2010) ملیس و تمایل آن برای باند شدن به رسپتورهای نیکوتینی، موسکارینی و به ویژه کولینرژیک و مهار اثرات آنزیم کولین استراز در بافت کورتکس مغز انسان می تواند بر عملکردهای شناختی تاثیر داشته باشد و در درمان اختلالات حافظه و نیز دیگر بیماریهای مرتبط با سیستم عصبی موثر واقع شود. در کتابهای طب سنتی اروپا نیز از ملیس به عنوان گیاهی با خاصیت بهبود دهندگی حافظه نام برده شده است. همچنین بادرنجبویه اثر بازدارندگی در برابر سرب که مخرب دستگاههای بدن به خصوص سیستم عصبی است، دارد. در تحقیقاتی که به همین منظور بر روی موش رت انجام شد نتایجی بدست آمد که تایید می کرد سرب جایگاه اتصال را روی کانال های گلوتاماتی اشغال کرده و حرکت یونها را مسدود می کند و با کاهش آزاد سازی گلوتامات، پروسه های تشکیل شبکه نورونی و متعاقبا حافظه و یادگیری را مختل می کند. و استفاده از بادرنجبویه در زمان جنینی و شیرخوارگی بر بهبود یادگیری و تقویت حافظه اثر مثبتی دارد(مومنی و همکاران، 1388). روغنهای ضروری بادرنجبویه مصارف دارویی دارد از جمله به عنوان آنتی تومور، درمان یا پیشگیری سرطان کاربرد دارد. روغنهای ناپایدار و فرار آن ممکن است خاصیت ضدویروسی داشته باشد به خصوص ویروسHSV یا تبخال تناسلی. روغنهای ضروری آن شامل سیترال(نرال+ژرانیال) در حدود 48%، سیترونلال(مفتاحی زاده و همکاران، 2010؛یادگاری و همکاران، 1389) 47/39% و ?-کاریوهیلن 37/2% می باشد. از اسانس آن استفاده های فراوانی در صنایع آرایشی بهداشتی و داروسازی می شود. برگ ملیس دارای یک ماده تلخ، تانن، کامفر، قندهای مختلف، مواد رزینی، مواد پکتیکی و 1/0 تا 25/0 (گاهی 75/0) درصد اسانس است که ماده موثره آن به حساب می آید. اسانس ملیس مایعی بیرنگ یا به رنگ زرد روشن تا مایل به خاکستری است که دارای بویی بسیارمطبوع شبیه لیمو می باشد که اگر این اسانس از برگ گیاه قبل از گلدهی گرفته شده باشداین بو محسوس تر است(مفتاحی زاده و همکاران، 2010). اسانس این گیاه دارای مقدار کمی اسید رزماری می باشد(یادگاری و همکاران، 1389) بادرنجبویه رشد آسانی دارد اما جمعیت آن هموزیگوت نیست و بیشتر قسمتهای آن روغنهای ضروری تولید می کنند و از نظر اقتصادی کشت آن در مزارع به صرفه نیست(مفتاحی زاده و همکاران، 2010). گیاه بادرنجبویه درطول رویش به هوای گرم و نور کافی نیاز دارد بذر این گیاه در دمای12-10 درجه سانتی گراد جوانه می زند ولی دمای مناسب برای جوانه زنی آن 20-18 درجه سانتی گراد است. این گیاه قادر به تحمل درجه حرارت های پائین می باشد اما سرما تأثیر نامطلوبی بر رشد و مواد مؤثره ی آن دارد و رشد آن در سایه سبب کاهش کمیت وکیفیت اسانس می شود. تکثیر رویشی از طریق تقسیم بوته صورت می گیرد بدین طریق که پس از خارج کردن بوته های 3 ساله آنها را به چند قسمت تقسیم کرده و در زمین اصلی کشت می کنند(یادگاری و همکاران، 1389). در سال 1388 اردکانی و همکاران نشان دادند که گیاه بادرنجبویه در شرایط تنش خشکی به دلیل حفظ بقا و فرار از این تنش و همچنین کاهش مواد فتوسنتزی و وزن خشک بوته؛ زودتر به گل می رود. به عبارتی می توان اینگونه ذکر کرد که تنش باعث تسریع رشد و نمو و کاهش دوره ی رشدی گیاه می گردد. و همچنین در شرایط تنش از سطح برگ خود و اندام تعرق کننده ی خویش می کاهد (اردکانی و همکاران، 1388). در شرایط شوری و خشکی تیمار با کود نیتروژن باعث افزایش میزان اسانس بادرنجبویه شد. البته همیشه با افزایش میزان کود نمی شود انتظار داشت که میزان اسانس نیز بالا رود زیرا در شرایط تنش های شدید، گیاه مقدار زیادی از ترکیبات فتوسنتزی خود را صرف تولید ترکیبات تنظیم کننده ی اسمزی از جمله پرولین، گلایسین-بتائین و ترکیبات قندی از جمله ساکارز، فروکتان و فروکتوز می کند. تا بتواند شرایط زندگی را در این شرایط برای خود فراهم آورد(آرزمجو و همکاران، 1389).
5-1گیاه سنبل الطیب26
1-5-1 مشخصات گیاهشناسی
سنبل الطیب گیاهی است علفی و چند ساله از خانواده ی سنبل الطیب که ساقه ی آن به طور عمودی تا ارتفاع 2متر بالا می رود(کتی27، 1999). برگهای آن نوک تیز و دندانه دار و متشکل از برگچه های متعدد و گلها به رنگ سفید یا صورتی و گل آذین چتر می باشند(سجادی و همکاران، 1382). سنبل الطیب دارای سیستم ریشه ای بزرگی است این گیاه به صورت وحشی در جنگلهای کم درخت، در حاشیه ی جویبارها و گودالها در بیشتر مناطق آسیا و ایران( در مناطق مرطوب و اطراف اصفهان )مناطق کامو و دالان کوه می روید اما بیشتر بومی مناطق شمال اروپا و امریکا می باشد و دارای 250 جنس است(کتی، 1999؛ همتی، 1383؛ راال و همکاران28، 2007).
2-5-1 مشخصات دارویی
نام Valeriana از واژه ی لاتین Valer به معنای سلامتی و یا احتمالا از واژه ی Valerious که گیاهشناسان قدیمی در طب از آن استفاده می کنند، گرفته شده است(راال و همکاران، 2007). ریشه و ریزوم آن درتمام فارماکوپه های معتبر، به عنوان یک گیاه دارویی معرفی شده است(مرتضی و همکاران، 1388). ریزوم های آن به رنگ قهوه ای و ریشه های آن طویل است که پس از خشک شدن دارای بوی مشخصی می گردد. بوی آن مربوط به اسید ایزووالریک است. سایر ترکیبات عمده ی آن که از ریشه و ریزوم بدست می آیند عبارتند از والپوتریات ها و روغن های فرار می باشند.(سجادی و همکاران، 1382). موادی که از این گیاه استخراج می شود معمولابا نامهایی که از آن اقتباس شده است، نام گذاری می گردد، مثلا نوعی دارو که از والریانا تهیه می شود به نام والیوم 29 شناخته می شود. سنبل الطیب پس از خشک شدن به رنگ قهوه ای در می آید. طعم آن تلخ اما خوشبو و معطر است. در تحقیقات بالینی مختلف، اثرات آرامبخشی و خواب آوری این گیاه ثابت شده است. ریشه ی این گیاه در طب سنتی ایران دارای ارزش دارویی است و از آن به عنوان آرام بخش اعصاب، خواب آور، درمان اسپاسم، هیستری، هیجان، بیمار هراسی، میگرن، روماتیسم، کولیک های شکمی، کاهش فشارخون، دردهای قاعدگی و برخی از انواع صرع… استفاده می شود(راال و همکاران، 2007؛همتی، 1383 ؛مرتضی و همکاران، 1388). عصاره های آبی و الکلی این گیاه باعث آزاد شدن ماده ای به نام گاما، آمینوبوتیریک اسید (GABA) می شود که این ماده سبب کاهش فعالیت سیستم اعصاب مرکزی و نهایتا اثرات آرامبخشی می شود. همچنین، گلوتامین که یک اسیدآمینه است در عصاره این گیاه وجود دارد و می تواند از سد خونی _ مغزی عبور کند و به گابا تبدیل شود تا اثرات خواب آوری آن ظاهر شود. ترکیبات فعال اسانس آن شامل منوترپن ها(آلفا-پینن،آلفا-فنچن، کامفن) و سزکوئی ترپنها(والرنال، والرانول، والرنیل استات، والرنیک اسید) می باشد.(مرتضی و همکاران، 1388) که در تحقیق ثابت شده است که سزکوئی ترپن های موجود در سنبل الطیب اثر تضعیف کننده بر روی سیستم اعصاب مرکزی موش دارند. تنها عارضه ی جانبی مشاهده شده سمیت کبدی در طولانی مدت با دوز بالا بوده است(سجادی و همکاران، 1382). از مهمترین عوامل رویش گیاهان دارویی که تاثیر عمده ای بر کمیت و کیفیت مواد موثره ی گیاهان دارویی دارند، میتوان به نور، تراکم گیاه، آب، عناصر غذایی، حرارت، تاریخ کاشت، موقعیت جغرافیایی و عوامل مربوط به خاک اشاره کرد (مرتضی و همکاران،1388). شوری خاک یا آب از جمله عوامل تنش زای محیطی می باشد که علاوه بر اختلال و کاهش قابلیت جذب آب توسط ریشه ها، گیاهان را هم از نظر تغذیه ای و فرایندهای متابولیکی دچار مشکل می نماید. مراحل مختلف رشد گیاه شامل جوانه زنی بذر، بلوغ و رسیدگی بذر و پیری عکس العمل های مختلفی در پاسخ به شرایط تنش شوری از خود نشان می دهد. مرحله جوانه زنی بذر در تعیین تراکم کافی بوته در واحد سطح زمانی بدست می آید که بذرهای کاشته شده به طور کامل و با سرعت کافی جوانه می زنند (سلامی و همکاران، 1385).
6-1 نعناع فلفلی30
1-6-1 مشخصات گیاهشناسی
نعناع فلفلی گیاهی است علفی و چند ساله، دارای ساقه های خزنده (استولون) و ساقه های زیرزمینی(ریزوم)، ساقه اش چهارگوش به رنگ قرمز مایل به بنفش است که برگهای بیضوی شکل به صورت متقابل روی آن قرار می گیرند(یزدانی و همکاران، 1381؛ النکار31، 2009). کرک های ساقه 30 تا70 سانتی متر طول دارد و به ندرت بیش از 100 سانتی متر می شود. مقطع عرضی آن صاف و مربعی شکل است. برگها 4تا9 سانتی متر طول دارد و 5/1 تا 4 سانتی متر پهنای آن است. رنگ برگها سبز تیره است و رگبرگها به صورت شعاعی است. برگها نوک تیز و حاشیه های آن دارای دندانه های درشت هستند. گلها بنفش رنگ و6 تا 8 میلیمتر طول دارند(النکار، 2009؛ مستر/مونوگراف32، 2007)، جام گل 4 حجره ای و 5 میلیمتر قطر دارد. گلها در اطراف محور ساقه رشد می کنند و گل آذین سنبله است. گلدهی در جولای و سپتامبر انجام می شود(مستر/مونوگراف، 2007). میوه اش کپسولی به رنگ قرمز است، برگها و سرشاخه های گلدار آن دارای 1 تا 2 درصد اسانس تانن، فلاونوئید، کولین و … می باشد. ازجمله ترکیبات سازنده ی اسانس آن: منتول، منتوفوران، منتون و … می باشد(النکار، 2009؛ کاوینا و همکاران33، 2010؛ یزدانی و همکاران، 1381).
2-6-1 مشخصات دارویی

دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید